ฟิสิกส์เป็นวิชาพื้นฐานที่สำคัญมากแขนงหนึ่ง ที่มีความจำเป็นต่อการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศ จากรายงานของโครงการวิจัยนำร่องเกี่ยวกับการคาดการณ์สถานภาพวิจัยด้านวิทยาศาสตร์กายภาพของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยของรัฐ 8 แห่ง ที่สนับสนุนการวิจัย พบว่าประเทศไทยยังมีบุคลากรระดับสูงทางด้านวิทยาศาสตร์โดยเฉพาะ ทางฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ที่สามารถทำการวิจัยและพัฒนาอยู่ในระดับที่ยังไม่เป็นที่น่าพอใจ คณะกรรมการสมาคมฟิสิกส์ไทยได้มี มติให้มีการประกวดโครงงานค้นคว้าอิสระ (senior project) ระดับปริญญาตรี สาขาฟิสิกส์เป็นประจำทุกปี โดยมอบหมายให้ สาขาวิชาฟิสิกส์ สำนักวิชาวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารีร่วมกับสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) เป็นผู้ดำเนินการจัดการประกวดฯ โดยโครงงานค้นคว้าอิสระที่ชนะเลิศจะได้รับรางวัลพระราชทานจากสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ พร้อมเงินรางวัล